Waarschuwing

Voor dit onderzoek bracht ik enige maanden in Londen door en zat daar regelmatig in de Reading Room van de British Library. De Reading Room was toen nog in de reusachtige koepelzaal naast het British Museum. Ik las daar een boek van Thomas Tryon uit 1689. Op de binnenpagina stond een handgeschreven tekst:

When this book thou seest remember me
though I am dead and gone
for when living I was thought like thee,
but alas to soon was sent for; which

Die woorden trokken mij in één keer naar een wereld van drie eeuwen geleden. Opeens was het boek niet meer alleen een informatiebron over de ideeën van toen. Het had een betekenis voor de mensen die het ooit in hun handen hadden. Misschien een cadeau van iemand die weet dat hij gaat sterven aan iemand die het pas later zal lezen. Maar als we deze tekst nog eens lezen blijkt er iets merkwaardigs gezegd te worden, iets als ‘ik ben gestorven, want ik werd gezien zoals jij’. Een vreemde zinswending. Het boek beschrijft dromen, visioenen en geestverschijningen en hoe we met geesten, engelen en zielen van overledenen in contact kunnen komen, onderwerpen die destijds als gevaarlijk en onchristelijk werden gezien. En dan ‘...to soon was sent for’ gevolgd door het enige woord dat slordig geschreven is: ‘which’. De schrijver maakt hier blijkbaar zijn zin niet af. Of zou hier ‘witch’ bedoeld zijn, maar verkeerd gespeld? Dan zouden deze zinnen iets kunnen betekenen als ‘ik ben veroordeeld, want ik werd gezien zoals jij, lezer’. Dan zou het ook een macabere waarschuwing kunnen zijn dit boek niet te lezen.